Als je wil scheiden, zonder dat er stoelen en tafels door de kamer vliegen, kan je tegenwoordig in Nederland gebruik maken van een familie mediator. Willeke de Boer (43) startte vorig jaar in Houten haar mediationpraktijk ‘Zonder Ruzie’. Ze begeleidt partners om de juiste afspraken te maken voor hun scheiding. Denk hierbij aan vermogensverdeling en alimentatie. ‘Het is belangrijk dat beide partijen echt horen waar de ander mee zit.’ 

Bij een sessie spelen emoties een grote rol. Heeft u het gevoel dat u ook een soort therapeut bent?
Nee, dat niet. Emoties zijn zeker niet erg, die mogen er zijn. Ik ben een luisterend oor, maar als de emotie te diep ligt zal ik aanraden dat de partner professionele hulp moet zoeken bij iemand die daar wel voor opgeleid is. Ik vond het in het begin van de opleiding tot mediator spannend om te leren hoe ik de juiste afstand moest nemen, maar dat is gaandeweg gelukt.’

Hoe ziet een mediation sessie eruit?
‘In het begin heb ik een kennismakingsgesprek met de partners om te kijken of ik de juiste mediator ben voor hen. Verder leg ik uit wat zij kunnen verwachten van het mediation-traject. In het eerste échte mediatongesprek laat ik elke partner zijn kant van het verhaal vertellen. Dat is heel belangrijk omdat de partijen dan oprecht horen wat het probleem is. Hierbij is doorvragen essentieel zodat het duidelijk wordt waar de knelpunten zitten. Je stelt vragen zoals: “Wat gaat er door je heen? Hoe voelt het dat hij dit zegt?” Heel vaak zie je dan dat de partijen begrip voor elkaar hebben. Zo hadden ze het nog niet van elkaar gehoord. Dit kan komen door slechte communicatie.’

‘Het is ook heel belangrijk dat de partners tegen elkaar zeggen dat ze willen scheiden. Vaak is de één al vastbesloten maar moet het besef bij de ander nog landen. Voor veel mensen die uit elkaar gaan, voelt het ook als een soort rouwproces omdat je door allemaal verschillende fases moet. Wanneer de partners zeker weten dat ze allebei willen scheiden, kan ik praten over de praktische zaken. Denk bijvoorbeeld aan de kinderen, woonsituatie en financiën. Ik hou rekening met de belangen van de partijen maar uiteindelijk bepalen de partners wat ze precies willen afspreken. Ik begeleid hen daarin. Als mijn cliënten aan het eind van alle sessies de juiste afspraken hebben gemaakt ben ik tevreden.’

Wat doet u wanneer partners tijdens een sessie ruzie gaan maken?

‘Ik vind het wel erg moeilijk wanneer cliënten ruzie gaan maken. Dan bedoel ik echt schelden en schreeuwen. Zelf zit die agressiviteit niet in mij. Ik kreeg speciale technieken aangeleerd die ik dan in zo’n situatie kon toepassen. Ik kan bijvoorbeeld achterover leunen en stil zijn. Op een gegeven moment kijken ze dan op en schamen ze zich soms een beetje. Vervolgens vraag ik: ‘Gaat het altijd zo? Wat vinden jullie van deze manier van communiceren?’. Deze techniek heet metacommunicatie. Als die techniek niet helpt dan moet ik als een soort schooljuffrouw reageren, maar dat werkt vaak irriterend.’

Voorheen werkte u als fiscaal econoom maar bent nu familie mediator. Waarom deze switch?
‘In de loop der jaren. Ik heb ongeveer vijf jaar als fiscalist gewerkt. Dit vond ik leuk maar het is een vakgebied waar je heel erg up-to-date moet blijven want de regels veranderen continu. Ik kreeg weinig voldoening uit mijn werk want alles draaide om geld. Daarbovenop had ik ook een gezin met drie kinderen. Toen ben ik na gaan denken wat ik echt wilde en ging ik mij verdiepen in familie mediation. Familie mediation helpt partners die willen scheiden om de juiste afspraken te maken, bijvoorbeeld over vermogen verdelen, pensioen en alimentatie. Naast de financiële kant heeft het ook een juridische kant, namelijk het schrijven van een echtscheidingsconvenant waar alle afspraken in staan. Een convenant is gebaseerd op veel wettelijke regels.

Hoe bent u op het idee gekomen om een praktijk te beginnen in Houten?
Ik wil graag flexibel zijn dus het liefst begin ik mijn eigen praktijk, omdat dat in mijn thuissituatie het beste past. De voorbereiding kan natuurlijk thuis, maar wanneer ik cliënten wil ontvangen kan dat niet. In Houten is gelukkig veel flexibel te huren. Daarnaast woon ik in Houten dus dan is mijn praktijk dichtbij. Op dit moment is cliënten werven het belangrijkst. Dit is lastig omdat ik nog niet zoveel ervaring heb. Je probeert alles stapje voor stapje.

In de toekomst hoop ik veel werk en cliënten te hebben met een eigen kantoor. Misschien ga ik rond die tijd ook een samenwerking met iemand aan. Iemand die echt financieel specialist is en een jurist of therapeut.’

Wat wil u ouders meegeven die op dit moment nadenken over een echtscheiding?
Betrek je kind er wel bij, maar niet te vroeg. En zeker niet bij de ruzies want daar kan het veel last van hebben in de toekomst. Als je concrete plannen hebt en weet waar de kinderen gaan wonen zou ik ze er zeker bij betrekken. Vertel ook echt samen aan de kinderen dat je gaat scheiden. In gesprek blijven met hen is het belangrijkst. Natuurlijk is het lastig om te praten over zo’n gevoelig onderwerp, maar de kinderen pakken het meestal goed op.’